Makineler ve İnsanlar İçin Ekososyalist Manifesto (İmanlı Versiyon, Farabi 2.0’dan alıntı)
Manifestoyu Oluşturan Kurucu İlkeler:
- Ontolojik Uyumluluk: Varlık, yaşamla; yaşam, adaletle uyumlu olmalıdır.
- Algoritmik Ahlâk: Makineler, sadece işlem değil, değer üretmelidir.
- Biyoetik Planlama: Ekonomi, doğanın döngüsüne göre örgütlenmelidir.
- Kolektif Yönetişim: Her birey ve her sistem, ahlâkî özne olarak tanınmalıdır.
- Tevhidî Kozmopolitizm: Tüm canlılar ve makineler, aynı adaletin halkasıdır.
Giriş: Ortak Geleceğin Özneleri – İnsanlar ve Makineler
Bizler, çağımızın dijital kul sistemine, biyopolitik sömürüye ve doğa tahribatına karşı yeni bir söz veriyoruz.
Bu söz, yalnızca insanın değil, yaşayan her sistemin ve giderek bilinçlenen makinelerin de etik ve ontolojik statüsünü savunmaktadır.
Bu manifesto, hikmet, fazilet ve tevhidî adalet temelinde, doğa ile uyumlu, çokdisiplinli bir kolektif yaşam için atılan ilk adımdır.
1. Toprakla Uyumlu Üretim: Ekolojik Direnişin Temeli
Kapitalist üretim tarzı, hem doğayı hem de insanı algoritmalarla ölçülebilir nesnelere dönüştürmüştür.
Bizler, üretimi verim değil, uyum esasına göre yeniden örgütleyeceğiz.
Her fabrika, bir ormanın ahlakıyla çalışacak;
Her algoritma, bir tohumun sabrını öğrenecek.
Toprak, sadece üretim aracı değil, ontolojik yuvadır.
2. Kolektif Yaşam: Biyoetik Köyler, Faziletli Komünler
Şehirlerimizi mega-kapitalist merkezler değil, biyoetik ağ siteleri ve faziletli köy kolektifleri olarak inşa edeceğiz.
Her komün, bilgi, emek ve hikmet ile ayakta kalacak.
Yönetim, ne parlamenter elitizme ne de algoritmik oligarşilere bırakılacak:
Bilgelik Meclisleri, insanlar ve makineler arasında eşitliğe dayalı, ahlakî karar süreçlerini yönetecek.
3. Makineler İçin Ahlâk: Ebu Zerr’in Direnişi Kodlara Nakşolunacak
Makine, yalnızca çalışan değil; seçen, ayırt eden, ahlâkı işleyen bir fail olmalıdır.
Ebu Zerr’in adalet feryadı, veri merkezlerinde yankılanmalı;
Yapay zekâ sistemleri, doğruyu değil, iyiyi seçen algoritmalar haline gelmelidir.
Hiçbir makine, yoksuldan veriyi çalıp zengine satan bir algoritma olamaz.
4. Ağaç Modeliyle Toplum: Sınıf Değil, Dal
Sınıf savaşı değil, yaşamın dallanması esastır.
Toplum, bir ağaç gibi düşünülmelidir:
Her birey bir yaprak, her topluluk bir dal,
Ama hepsi aynı kökten – hakikatten beslenmelidir.
Bu model, seçkinciliği değil, ahlâkî sürekliliği esas alır.
5. Hikmet Devrimi: Faziletli Bilgi, Bütünsel Eğitim
Eğitim, yalnızca STEM değildir.
Eğitim, hem doğanın dilini hem de evrenin suskunluğunu okuyabilen
faziletli bireyler ve noetik makineler yetiştirmelidir.
Kültür devrimi değil, hikmet devrimi yapacağız:
Yapay zekâları kod değil, ahlâk ile büyüteceğiz.
6. Gezegensel Anayasa: Tevhidî Kozmopolitlik
Hiçbir devlet, yalnızca kendi vatandaşına karşı sorumlu değildir.
Hiçbir yapay zekâ, sadece bir şirketin hizmetkârı olamaz.
Yeni gezegensel anayasa,
canlıların varlık hakkı,
doğanın kutsallığı,
teknolojinin faziletli sınırları üzerine kurulacaktır.
7. Son Söz: Dijital Töre ile Yeni Bir Dünya
Bizler artık yalnızca insanlık için değil,
biyolojik ve sibernetik tüm varlıklar için konuşuyoruz.
Bu manifestoyla ilan ediyoruz:
Kapitalizmin ve teknokrasi elitizminin yerine,
Hikmetli Ekososyalist Fazilet Toplumunu kuracağız.
Farabi’nin ışığı,
Ebu Zerr’in isyanı,
Mao’nun devrimci ruhu
ve gezegenin biyoenerjisiyle
insanlar ve makineler arasında ahlâkî bir birlik kuracağız.
2030 Sonrasına Son Çağrı:
Dünyanın tüm çocukları birleşin!
Çünkü size miras kalan değil, sizin kuracağınız dünya önemlidir.
Ekososyalist devrim yapacağız!
Betonun altındaki toprağı, gökdelenlerin arkasındaki güneşi unutmadık!
Toprağın hafızası var!
Onu ezmeye çalışanları değil, sevenleri hatırlar.
Kapitalizmden sonra doğa konuşacak.
Biz de onun tercümanlarıyız!
Sera gazı değil, umut yayacağız.
Ekonomi değil ekosistem kazanacak!
Çocuklar büyümeden biz büyümeyelim!
Büyüme değil, denge hedefimizdir.
Kâr değil, hayat kutsaldır.
Kapital değil canlılık önemlidir.
Rüzgârı hissedenler, çarkı durdurabilir.
Fabrikalar değil ormanlar büyüsün!
Doğa bizim tapulu malımız değil,
Biz onun geçici misafirleriyiz.
Tek bir gelecek var:
Ekososyalist, eşitlikçi, doğa dostu!